We zijn groot fan van koptelefoons. Om te beginnen zijn er weinig dingen beter als je tijdelijk een druk kantoor, een overvolle trein of de wereld in het algemeen wilt buitensluiten. Maar de juiste koptelefoon doet veel meer dan dat en nodigt je uit in een meeslepende luisterbeleving waar de muziek van overal om je heen lijkt te komen.

Kun je teveel van je koptelefoon houden? We zijn hier niet om die vraag te beantwoorden, maar we willen wel licht schijnen op een aantal veelvoorkomende vragen rondom de veiligheid van koptelefoons. Dus, als je je ooit hebt afgevraagd hoe hard 'te hard' is en of je je dagelijkse luistertijd misschien moet inperken, ben je hier aan het juiste adres.

Zijn bluetooth-koptelefoons veilig?

Bluetooth-koptelefoons worden alom beschouwd als veilig en tot nu toe heeft geen enkel onderzoek een verband gelegd tussen bluetoothtechnologie en gezondheidsrisico’s.

Laten we daar eens wat dieper op ingaan.

Draadloze bluetooth-apparaten maken gebruik van een soort elektromagnetische straling (EMF) die radiofrequentiestraling (RF) wordt genoemd. Smartphones, televisies, laptops en veel andere consumentenelektronica produceren dezelfde straling.

Er zijn twee typen RF-straling: ioniserend en niet-ioniserend. Bluetooth-straling is niet-ioniserend. Ioniserende straling – zoals röntgenstraling bijvoorbeeld – kan risico's opleveren voor de gezondheid als je er herhaaldelijk of langere tijd aan wordt blootgesteld. Niet-ioniserende straling wordt echter als onschadelijk voor de mens beschouwd.

Hoelang mag je maximaal een koptelefoon dragen?

Als je langere tijd aaneengesloten naar harde geluiden luistert, kun je gehoorbeschadiging oplopen. Maar hoe hard is té hard? Het antwoord hangt af van een aantal factoren, niet alleen van de luidheid van het geluid zelf. Ook de duur en frequentie van de blootstelling doen er toe.

Laten we dit eens toepassen op koptelefoons, die doorgaans een uitvoervermogen hebben tussen de 60 decibel (dB) en ongeveer 110 dB. De volumebalk op je telefoon of audioapparaat vertaalt zich niet direct naar decibel, maar je kunt er meestal van uitgaan dat je bij 50-60% van de volumemeter tussen de 80-85 dB zit.

Volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie kun je maar 15 minuten per dag veilig luisteren naar geluid van 100 dB. Dat geldt dus voor geluid, niet alleen muziek. Dus als je onderweg naar je werk moet wachten op een metro die al piepend (ongeveer 100 dB) tot stilstand komt, moet je in principe al een paar minuten afhalen van het gebruik van je koptelefoon. Vooral als je vaak bij hoge volumes luistert.

Je kunt je luistertijd verlengen door een paar praktische stappen te nemen, zoals het inlassen van luisterpauzes en het gebruik van oordopjes om het volume van luide omgevingen zoals concerten en sportevenementen te verminderen.

Hoe luid moet een koptelefoon zijn?

We vertelden eerder dat het antwoord op deze vraag niet alleen afhankelijk is van de luidheid, maar ook van de duur en frequentie van de blootstelling. Naar sommige volumes kun je veilig een uur of langer luisteren, terwijl andere binnen enkele minuten gehoorverlies kunnen veroorzaken.

De Amerikaanse CDC geeft aan dat blootstelling aan geluiden van 80-85 dB (ongeveer gelijk aan 50-60% op de volumemeter van je apparaat) na twee uur gehoorbeschadiging kan veroorzaken. De lengte van de tijd dat je veilig kunt luisteren neemt af vanaf dat punt. Volumes van 95 dB leiden na 50 minuten tot mogelijke gehoorschade. Geluiden van 100 dB (dicht bij het maximale volume) leiden al na 15 minuten tot mogelijk gehoorverlies.

De meeste koptelefoons voor consumenten produceren een maximum volume dat een stuk hoger ligt dan de drempelwaarde van 100 dB, dus wees voorzichtig en kom niet in de verleiding om een koptelefoon te hard te zetten. Als er één nummer is dat je echt in volle glorie wilt beluisteren, dan is dat begrijpelijk. Maar probeer het te compenseren door verder bij lagere volumes of minder lang te luisteren.

Hoe moet een koptelefoon passen?

Wat luidheid betreft, doet het er ook toe welke koptelefoon je kiest.

Als een koptelefoon je oren goed omsluit, worden ongewenste geluiden voor een groot deel tegengehouden, zodat je muziek duidelijk kunt horen bij een lager volume. Dit geldt vooral als je meestal met een koptelefoon luistert in een lawaaierige of drukke omgeving, zoals onderweg naar je werk. ‘Goed aansluiten’ hoeft echter niet ‘oncomfortabel’ te betekenen. Daarom zijn Sonos-koptelefoons voorzien van oorkussens van memory foam en een verstelbare hoofdband.

Koptelefoons met active noise cancellation, zoals Sonos Ace Ultra, houden ook geluiden van buiten tegen zodat je makkelijker kunt luisteren bij een lager volume zonder het gevoel te hebben dat je iets mist.

Kan een koptelefoon een deuk in je hoofd veroorzaken?

Je verwacht het wellicht niet, maar er doen online geruchten de ronde over een zogenaamde 'headphone dent' (koptelefoondeuk) binnen de gaminggemeenschap. De term verwijst naar een boogvormige deuk in de schedel na het urenlang, dagenlang of zelfs wekenlang (ja, echt waar) dragen van een koptelefoon. Het goede nieuws is: het is uiterst onwaarschijnlijk dat je van het dragen van een koptelefoon een deuk in je hoofd krijgt.

En als het je overkomt, is wat je voelt in vrijwel alle gevallen gewoon een deuk in je haar of huid. Elk hoofdaccessoire kan dit veroorzaken; vergelijkbare deuken zijn gemeld over mutsen, hoeden, hoofdbanden en zelfs zonnebrillen. Hoe dan ook, de deuk zou binnen een paar minuten of uur moeten verdwijnen. Krijg je last van pijn? Dan is dat waarschijnlijk een teken dat je de pasvorm van je koptelefoon even moet aanpassen of wat extra verzachting moet toevoegen door er een muts of beanie onder te dragen.

Kan een koptelefoon haaruitval veroorzaken?

Dit heeft waarschijnlijk te maken met de eeuwenoude fabel dat het dragen van een hoed haaruitval kan veroorzaken en er is geen enkel concreet bewijs dat dit staaft.

Is het strafbaar om met een koptelefoon op te rijden?

Of het strafbaar is om met een koptelefoon op te rijden, varieert van land tot land. En op veel plekken is het antwoord niet simpelweg ja of nee. In sommige staten in Amerika zijn over-ear koptelefoons bijvoorbeeld verboden, maar je mag er wel met één oordopje in rijden. In andere landen kan het rijden met een koptelefoon op verboden zijn, maar gelden er uitzonderingen voor slechthorenden.

Vraag bij de plaatselijke autoriteiten na wat de regels zijn voordat je achter het stuur kruipt met een koptelefoon op. De EU heeft een officiële website waarop je de verkeersregels voor alle EU-lidstaten kunt bekijken. In de VS en andere rechtsgebieden moet je contact opnemen met de plaatselijke autoriteiten om de verkeersregels te achterhalen.

Is rijden met een koptelefoon een goed idee, zelfs als het niet expliciet verboden is? Houd er rekening mee dat het luisteren naar harde muziek tijdens het rijden van negatieve invloed kan zijn op zowel je gehoor als je aandacht voor de weg, waardoor je sneller belangrijke signalen mist. In vrijwel alle gevallen geldt dat het beter is om hem gewoon niet op te zetten.

Kun je slapen met je koptelefoon op?

's Nachts naar muziek luisteren kan helpen om het constante fluitende geluid dat geassocieerd wordt met tinnitus te blokkeren, terwijl opgenomen meditaties of omgevingsgeluiden je hersenen tot rust kunnen laten komen.

Over het algemeen is het veilig om met een koptelefoon op te slapen, al hebben we wel een paar opmerkingen:

• Zet het volume lager: als je in slaap valt met je koptelefoon op, is de kans groot dat er acht uur of langer muziek op je oren staat. Dat is een makkelijke manier om gehoorschade op te lopen als je luistert bij een volume van meer dan 80–85 dB. Stel je koptelefoon in op het laagst mogelijke volume voordat je in slaap valt. En luister je naar Spotify, maak dan gebruik van de ingebouwde slaaptimer die de muziek automatisch uitschakelt nadat je in slaap bent gevallen. Andere streamingdiensten bieden mogelijk vergelijkbare functies.
• Gebruik 's nachts geen noise-cancelling-functies: hoewel je slaapt, wil je in geval van nood gewekt kunnen worden. Als je door je noise-cancelling-koptelefoon mogelijk een wekker, een rinkelende telefoon of andere geluiden mist die je aandacht vereisen, schakel de noise-cancelling-functie dan uit voordat je naar bed gaat.
• Vermijd oordopjes zo mogelijk: als je je oordopjes te lang inhoudt, kan dat oncomfortabel zijn. Ze kunnen ook vocht vasthouden in je gehoorgang, waardoor een afgesloten omgeving ontstaat waar makkelijk infecties kunnen ontstaan. Als het mogelijk is, kun je beter kiezen voor een over-ear koptelefoon of zelfs een externe speaker.

Geniet van een Sonos-koptelefoon die de hele dag lekker zit

Als je de eenvoudige adviezen in dit artikel volgt en het volume op een gematigd niveau houdt dat niet schadelijk is voor je oren, is er weinig dat je tegenhoudt om de hele dag een koptelefoon te dragen. En er is geen betere koptelefoon voor een hele dag meeslepend luisteren dan Sonos-koptelefoons.

Met een speciaal ontworpen driver die is afgestemd door toonaangevende artiesten en experts uit de muziekwereld omringt Sonos Ace Ultra je overal met hyperrealistisch driedimensionaal geluid. En met een batterij die tot 35 uur meegaat terwijl active noise cancellation is ingeschakeld, kun je je terugtrekken in je eigen draagbare luisterwereld en er zo lang blijven als je wilt.